Το αλσύλλιο του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού στον Γέρμα.

Ο εξοχικός ναός του αγίου Κοσμά.

   Το γραφικό χωριό «Ο Γέρμας» Καστοριάς είναι κτισμένο απ’ τον 17^ο αιώνα στους πρόποδες του δασωμένου βουνού «Τσέρος», που αποτελεί προέκταση του όρους «Μουρίκι» (υψ. 1703 μ.). Στο ίδιο βουνό και σε απόσταση 2 χιλιομέτρων επάνω απ’ το χωριό, βρίσκεται ο εξοχικός ναός του αγίου Κοσμά του Αιτωλού. Τον εν λόγω ναό ανήγειραν οι ευσεβείς κάτοικοι του Γέρμα, κατά το έτος 2000, σε ξέφωτο πυκνού δάσους βελανιδιάς και αγριογκορτσιάς. Οι ίδιοι κάτοικοι κατασκεύασαν τότε στο προαύλιο του ναού και μία κρήνη με γάργαρο νερό, μία μεγάλη υπαίθρια τραπεζαρία με τ’ ανάλογα καθίσματα, καθώς και μία ψησταριά. Παράλληλα, φύτεψαν και αρκετά δενδρύλλια καστανιάς, νεροπλάτανου, κερασιάς και άλλων οπωροφόρων δένδρων.

Πανοραμική άποψη του χώρου του ναού.

   Έκτοτε, πολλοί Γερμανιώτες επισκέπτονται, κατά τη διάρκεια της Άνοιξης και του Καλοκαιριού, τον αναφερόμενο ναό, προσεύχονται εντός του, γευματίζουν στον περιβάλλοντα χώρο του και παρατηρούν και θαυμάζουν τις ομορφιές της γύρω φύσης.

    ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Ο εθνομάρτυρας Κοσμάς ο Αιτωλός επισκέφτηκε τον Γέρμα και κήρυξε δύο φορές, κατά τη Β΄ και Γ΄ περιοδεία του, (1763-73 και 1775-77, αντίστοιχα). Ο αναφερόμενος ναός του πανηγυρίζει κάθε χρόνο στις 24 Αυγούστου, εορτή του πάτρωνα αγίου του.

Η είσοδος στο προαύλιο του ναού.

'Αποψη του ναού από Ανατολάς.

Η πέτρα όπου πάτησε ο άγιος Κοσμάς.

Η υπαίθρια σκεπαστή τραπεζαρία.

Η ψησταριά του άλσους.

Η θέα προς την τοποθεσία "Πόρος"

Αναμνηστική πλάκα στον Γέρμα.

Περιβαλλοντικό «Στέκι» στον Γέρμα Καστοριάς.

Το υπαίθριο "Στέκι" παρατήρησης του Γέρμα.

Μερική του άποψη.

   Το χωριό «Ο Γέρμας» Καστοριάς βρίσκεται στο μέσον μιας στενόμακρης κοιλάδας, που περιβάλλεται από ψηλά και δασωμένα βουνά. Το εν λόγω χωριό έχει πολλές φυσικές ομορφιές κι ένεκα τούτου αρκετοί φυσιολάτρες το επισκέπτονται κατά τη διάρκεια όλων των εποχών του έτους και ανεβαίνουν σε διάφορες αγναντερές τοποθεσίες των βουνών του, για να παρατηρήσουν, να θαυμάσουν και να φωτογραφίσουν απ’ εκεί τον οικισμό και τις εξοχές του. Η πιο σημαντική απ’ αυτές τις τοποθεσίες βρίσκεται στο βουνό Πάσχος, ακριβώς επάνω από τ’ αμπέλια του Τάσου Τζούνα και του Κώστα Αλεξίου. Πρόκειται για ένα μικρό ύψωμα (καραούλι), προσβάσιμο με (σε) αυτοκίνητο, που έχει στην κορυφή του ένα υψομετρικό κολωνάκι της Γ.Υ.Σ. και στην υπόλοιπη επιφάνειά του (έχει) νεαρά δέντρα καστανιάς, βελανιδιάς και αγριογκορτσιάς, καθώς και ωραία αγριολούλουδα.

Το υψομετρικό κολωνάκι στο Στέκι του Κ.Π.Γ.

Στο προαναφερόμενο ύψωμα με την υπέροχη θέα, στελέχη του Κέντρου Περιβάλλοντος Γέρμα (Κ.Π.Γ.) διαμόρφωσαν, κατά τον προηγούμενο μήνα Ιούλιο 2011, ένα υπαίθριο «Στέκι παρατήρησης» του χωριού και της γεωγραφικής περιοχής του. Συγκεκριμένα, ευπρέπισαν τη μικρή έκταση του υψώματος (έκοψαν τις βατσινιές και τις αγκαθιές και κλάδεψαν τα δενδρύλλιά του) και ακολούθως, οριοθέτησαν ένα μικρό χώρο γύρω από μια καστανιά και τοποθέτησαν στον ίσκιο της δύο κινητά παγκάκια, όπου θα μπορούν εφεξής να κάθονται και να ξεκουράζονται οι διερχόμενοι Γερμανιώτες και οι παρατηρητές της φύσης του Γέρμα που θα μεταβαίνουν εκεί.

Το όρος Μουρίκι υψ. 1703 μ,

όπως φαίνεται απ' το "Στέκι".

Θέα προς Νότον.

Πανοραμική θέα προς τη "Μπίλια' και το 'Μακρυβούνι".

Σκηνή Γερμανιώτη φυσιολάτρη

στημένη στο χώρο του Στεκιού

Το μελισσοκομικό φυτό «Παλιούρι».

Ανθισμένη παλιουριά

  Το παλιούρι είναι ένας θάμνος πολύ αγκαθωτός, που φύεται σε αρκετές περιοχές του Νομού Καστοριάς. Λέγεται, ότι από τα κλαδιά του έφτιαξαν οι Εβραίοι το στεφάνι του Χριστού. Έχει λεπτά ωοειδή φύλλα, κίτρινα άνθη και καρπόν περιβαλλόμενον από κυματοειδές πτερύγιο. Έχει επίσης και ιδιαίτερη ομορφιά, για «τον έχοντα οφθαλμούς βλέπειν». Ανθίζει τον Ιούνιο- Ιούλιο. Οι μέλισσες το αγαπούν πολύ και παίρνουν απ’ τα άνθη του το γνωστό «Μέλι από παλιούρι», που έχει ανοιχτό χρώμα, έντονη και φίνα γεύση, και ακόμη πιο φίνα επίγευση.

α) Ο Πάλιουρας.

  Σύμφωνα με το μύθο, ο Πάλιουρας ήταν ένας εμποράκος, ο οποίος έπιανε απ’ το μανίκι τους διαβάτες που περνούσαν έξω απ’ το κατάστημά του, τους τραβούσε μέσα και τους πουλούσε με το ζόρι κάποιο προϊόν του. Ήταν δε και πολύ τσιγκούνης. Τα χρήματα που μάζευε τα κρεμούσε επάνω του σε αρμάθες και σε σακουλάκια. Όμως ο Θεός τον τιμώρησε για τη φιλοχρηματία του και τον έκανε φυτό, φορτωμένο με χρυσοκίτρινα άνθη και με καρπούς σαν λίρες, που ακόμη, όταν περνά κάποιος δίπλα του, τον αρπάζει με τα κυρτά αγκάθια του, σαν να θέλει να του πουλήσει κάτι» (Απ’ το Διαδίκτυο).

Παλιούρι με τους καρπούς του

 

β) Γιούργια στα παλιούρια (δημοτικό τραγούδι και χορός).

Θέλησα να κάνω γιούργια

στην ποδιά σου την καινούρια,

γιούργια - γιούργια στα παλιούρια.

………………………………………
Θα ορμήσω και θα σε πιάσω

και ας με δικάσουνε κι όλα ας τα χάσω,

γιούργια - γιούργια στα παλιούρια.

…………………………………………

 Μοιάζεις σαν τον ήλιο και σαν το φεγγάρι

λάμπει η ομορφάδα σου σα μαργαριτάρι,

γιούργια - γιούργια στα παλιούρια,

γιούργια - γιούργια στον ταμπλά με τα κουλούρια.

Ανθισμένοι κλαδίσκοι παλιουριάς και καρποί της

Η λίμνη του Γέρμα και ο υγροβιότοπός της

   

Η λίμνη του Γέρμα και ο υγροβιότοπός της. Μερική τους άποψη.

    

Το μεγάλο υδατόφραγμα που κατασκευάστηκε πριν μερικά χρόνια στην ειδυλλιακή τοποθεσία Γιάζια του Γέρμα δημιούργησε εκεί μία πανέμορφη τεχνητή λίμνη κι έναν σημαντικό υγροβιότοπο, που προσελκύουν ήδη, απ’ όλη την περιοχή του νομού Καστοριάς, αρκετούς επισκέπτες (: φυσιολάτρες κι ερασιτέχνες ψαράδες), και μάλιστα καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Δυστυχώς όμως, τόσο η εν λόγω λίμνη, όσο και το πολύτιμο οικοσύστημά της δεν προσέχτηκαν εξ αρχής αρκούντως απ’ τους αρμόδιους, αλλά μάλλον αφέθηκαν στην τύχη τους και γι’ αυτό παρουσιάζουν σήμερα τα παρακάτω αναφερόμενα προβλήματα:

1)    Μέσα στη λίμνη βρίσκεται μισοβυθισμένο ένα μαντρί προβάτων, που είναι κατασκευασμένο ε ξ ολοκλήρου από πολλές μεγάλες πλάκες λαμαρίνας, οι οποίες οξειδώνονται διαρκώς και μολύνουν ανεπανόρθωτα με το μόλυβδο που περιέχουν τα ύδατα της λίμνης. Οι λαμαρίνες αυτές πρέπει ν’ απομακρυνθούν πάραυτα.

2)    Στη δυτική πλευρά της λίμνης έγιναν κατά τα τελευταία έτη μεγάλες κατολισθήσεις εδάφους, που δημιούργησαν μεγάλα κι επικίνδυνα ρήγματα στην αντίστοιχη όχθη της. Πέρυσι διατέθηκε ένα χρηματικό ποσό για την ισοπέδωση αυτών των ρηγμάτων, το οποίο όμως αποδείχτηκε ανεπαρκές.

3)    Στον μεγάλο αύλακα υπερχείλισης κατέπεσε πρόπερσι και τον κάλυψε μερικώς ένας μεγάλος όγκος χωμάτων, που παραμένει ακόμα εκεί.

4)    Η όχθη της λίμνης έχει σε πολλά σημεία της μεγάλο και απότομο βάθος και γι΄ αυτό είναι πολύ επικίνδυνη για τους ανθρώπου που την προσεγγίζουν. Τα σημεία της αυτά πρέπει να επισημανθούν και να περιφραχτούν.

5)    Καθημερινώς επισκέπτονται τη λίμνη τουλάχιστον 5 – 10 ερασιτέχνες αλιείς, οι οποίοι ψαρεύουν ανεξέλεγκτα, ακόμη και κατά την εποχή αναπαραγωγής των ιχθύων της.

6)    Ο αγροτικός δρόμος μήκους 150 μ. που συνδέει τη λίμνη με την κοντινότερή της ασφαλτοστρωμένη οδό Γέρμα – Κορησού, είναι ανώμαλος και γι’ αυτό πρέπει να καλυφτεί με ασφαλτοτάπητα.

Η εξεταζόμενη τεχνητή λίμνη του Γέρμα και ο σημαντικός υγροβιότοπός της έχουν, εκτός απ’ τα παραπάνω αντιμετωπίσιμα προβλήματα, και πολλές προοπτικές ανάπτυξης. Συγκεκριμένα, μπορεί και πρέπει ο Δήμος Ορεστίδος, στον οποίον υπάγεται ο Γέρμας, να μεριμνήσει και για τα κάτωθι:

1)    Να συστήσει έναν φορέα διαχείρισης της λίμνης και του οικοσυστήματός της.

2)    Να αξιοποιήσει όλες τις δυνατότητες ανάπτυξης και σωστής εκμετάλλευσης του υγροβιότοπου, εμπλουτίζοντας και αυξάνοντας την ιχθυοπανίδα – ιχθυοκαλλιέργεια και προβάλλοντας με ενημερωτικά φυλλάδια και φωτογραφίες τις ομορφιές του, τους ιχθύς, τα ζώα και τα πτηνά του.

3)    Να ομαλοποιήσει, δενδροφυτεύσει κι ευπρεπίσει το δυτικό πρανές της λίμνης, να στήσει εκεί ένα Περίπτερο αναψυχής κι ένα Κέντρο ενημέρωσης των επισκεπτών της, και να τα ηλεκτροδοτήσει.

4)    Να ενδιαφερθεί και να μεριμνήσει για την ανάπτυξη του οικοτουρισμού στο χωριό Γέρμας Καστοριάς.

Άνθος Ορχιδέας σε βουνό του Γέρμα.

Άνθος Ορχιδέας σε βουνό του Γέρμα. Απρίλιος 2011

Χιόνια στον Γέρμα

Το βράδυ της Κυριακής 12 Δεκεμβρίου 2010 χιόνισε αρκετά στον Γέρμα. Τρεις ημέρες αργότερα, τη νύχτα της Τετάρτης 15 Δεκεμβρίου ξαναχιόνισε. Στη φωτογραφία το Γερμανιώτικο ποτάμι, όπως φαινόταν απ' τη γέφυρά του κατά την ημέρα της πρώτης χιονόπτωσης .

Η λίμνη της Γιάζιας στον Γέρμα. Φθινοπωρινή άποψη.

Η λίμνη είναι τεχνητή και βρίσκεται σε απόσταση 2 χλμ. περίπου ΒΔ του χωριού Γέρμας, στην κατάφυτη κοιλάδα της Γιάζιας. Την επισκέπτονται καθ' όλη τη διάρκεια του έτους οι φυσιολάτρες του Νομού Καστοριάς και θαυμάζουν την ομορφιά της.