Δευτέρα, 6 Νοεμβρίου 2017

«Φθινόπωρο». Ποίημα Γιάννη Καρατζόγλου.

Δάσος Βελανιδιάς στον Γέρμα Καστοριάς.
Φωτό 30 Οκτωβρίου 2017.
Φθινόπωρο. Τα φύλλα πέφτουν.
Δηλαδή, πάντα τα φύλλα πέφτανε τούτη την εποχή,
οι μέρες μικρές, το φως λιγοστεύει, πρωί σκοτάδι ακόμη,
αρνιέσαι να φορέσεις μάλλινα, ελπίζεις σε μέρες γλυκές,
αλλά, φθινόπωρο. Τα φύλλα πάντα πέφτουν.
Αδήριτα φθινόπωρο. Κι αν δεν το λέγανε οι όψεις και τα χρώματα
το λέει το βάσανο της καθημερινής επιστροφής στα περασμένα,
τους μίτους που πας να διασώσεις κι αυτοί ξεφτίζουν βαθμιαία
πέφτοντας με τις γκρι βροχές σε λασπωμένες μνήμες.
Φθινόπωρο. Τα φύλλα πέφτουν. Σαπίζουνε τα φύλλα
στις μακρινές αλέες των βόρειων πόλεων που συνήθισες
κι ένας κρύος αέρας τα παρασέρνει στα χαντάκια.

Φθινοπωριάζει. Η λέξη αγάπη σε έκπτωση.
Το μόνο μέλλον σου, Χειμώνας.


















Παρασκευή, 25 Αυγούστου 2017

Στο βουνό Μουρίκι, περιοχή Πιργιόν’, του Γέρμα (25-8-2017).

Αιωνόβιες οξιές στην τοποθεσία Πιργιόν'.
Το βουνό Μουρίκι (υψ. 1703 μ.) είναι γνωστό σε όλη την Ελλάδα για τα λημέρια επ' αυτού των κλεφτών και αρματολών της παλαιάς εποχής και για τις φυσικές ομορφιές του. Οι πλαγιές, οι ράχες και οι λαγκαδιές του καλύπτονται από πυκνά δάση οξιάς, βελανιδιάς και άλλων φυλλοβόλων δέντρων, ενώ οι βαθιές χαράδρες και οι ρεματιές του διαρρέονται από  αστείρευτα ρυάκια και ποταμάκια.
Μία από τις ομορφότερες περιοχές του Μουρικιού βρίσκεται στη μεσημβρινή πλευρά του, σε υψόμετρο 1100 μ., και ονομάζεται απ’ τους κατοίκους του Γέρμα «Πιργιόν’» (= πριόνι). Η τοποθεσία αυτή απέχει απ’ την πλατεία του Γέρμα μόνο περί τα 4 χιλιόμετρα και ο μεταξύ τους δρόμος είναι ασφαλτοστρωμένος και άνετος. Εκ του λόγου τούτου, μερικοί φυσιολάτρες του Γέρμα, ηλικιωμένοι κυρίως, μεταβαίνουν πολύ συχνά στο Πιργιόν, καθ’ όλες τις εποχές του έτους, και βλέπουν και θαυμάζουν τις πάμπολλες ομορφιές του (σ.σ. οι νεώτεροι Γερμανιώτες δεν έχουν σχετικά παιδικά βιώματα και γι’ αυτό προτιμούν να χασομερούν στην πλατεία του χωριού!). Ένας εξ αυτών των φυσιολατρών μετέβη την Παρασκευή 25 Αυγούστου 2017 στην αναφερόμενη δασική τοποθεσία, περπάτησε μέσα στο πυκνό δάσος της με τις αιωνόβιες οξιές, νίφτηκε με το γάργαρο νερό των ρυακιών της κι έλαβε αρκετές φωτογραφίες που τις παρουσιάζει εδώ.

Όνειρο στο δάσος
(ποίημα Αντώνη Γκαντζή)
Όταν χάνεσαι στο δάσος θεληματικά,
(φυγάς απ’ τα κοινά της κάθε μέρας),
 γυρεύοντας το σπάνιο μανιτάρι του παραμυθιού,
 γίνεσαι ίσκιος διάφανος που όλο κυλά
και συνυπάρχεις με τις δροσοσταλίδες...
………………………………………….
Πυκνοί κισσοί το μέτωπό σου στεφανώνουν
και δέντρα γιγαντόσωμα - ουράνιες σκάλες - σε καλούν.
Τόσο μικρός λοιπόν; τόσο μικρός; αναρωτιέσαι.
Αίφνης, μια ηλιαχτίδα, περνά τα φύλλα
και πέφτει εκεί μπροστά σου!
……………………………...
Και να το θαύμα! Ιδού το όνειρο το επιθυμητό!
Σαν προσφορά στα μάτια σου, σ’ απόσταση ανάσας
φυτρώνει ποικιλόχρωμο το σπάνιο μανιτάρι!
Να που δεν είσαι μόνος, μα πρέπει να θυμάσαι,
πως αν το αγγίξεις θα σβηστεί στον κόσμο του και πάλι!
…………………………………………………………
Βιάστηκες όμως... Το ελησμόνησες απ’ την πολλή χαρά σου
κι αμέσως γίνηκε καπνός στους μυρωμένους ίσκιους.
Στο άγγιγμά σου χάθηκε το σπάνιο εκείνο πλάσμα
και τώρα εσύ ξοπίσω του γυρεύεις το χαμό σου...

Βλέπε για το δάσος: http://blogs.sch.gr/gymlampe/files/2014/06/forest-source-of-inspiration.pdf

Μεγάλη οξιά δίπλα σε ρυάκι.



Μικρός καταρράχτης στο Πιργιόν'.

Πυκνό δάσος οξιάς.

Ο κορμός γέρικης οξιάς.

Τα πρόβατα τιου Γιώργου Κ. Τάσιου στο Μουρίκι.

Ο πιστός φύλακας των προβάτων του Γ. Τάσιου.

Οι χαρακτηριστικές "Δυο οξιές"


Οξιά και βράχος.

Οξιές.

Μερική άποψη του Γέρμα, Αριστερά στο βάθος
το θρυλικό βουνό Μουρίκι. (φωτο 25-8-2017)

Κυριακή, 21 Μαΐου 2017

Στη λίμνη (του Γέρμα).  Ποίημα W. Β. YEATS.

Θα σηκωθώ να φύγω τώρα, στη λίμνη (του Γέρμα) θα σταθώ,

με λάσπη και καλάμια την καλύβα μου θα χτίσω,

εννιά αυλακιές φασόλια ως και κυψέλες θα ’χω κει,

και μόνος μου μες στη βουή των μελισσών θα ζήσω.

Κάποια γαλήνη θα ’βρω εκεί, μια και η γαλήνη στάζει αργά,

από το πέπλο της αυγής ως τ’ άσματα των γρύλλων.

Εκεί ’ναι οι νύχτες φεγγερές, τα μεσημέρια είναι πυρά,

και τα βραδάκια γέμουνε απ’ τα φτερά των σπίνων.

Θα σηκωθώ να φύγω, γιατί με φως και σκοτεινιά

ακούω της λίμνης το νερό να γλείφει την πλαγιά,

κι ενώ στου δρόμου στέκομαι τη γκρίζα τη γωνιά,

στα φύλλα της καρδιάς μου ηχεί της λίμνης η φωνή.


(«Μυθολογίες και οράματα», εκδ. Γαβριηλίδης. Διασκευή κειμένου Γ.Τ.Α.)

ΣΗΜΕΙΩΣΗ. Για τις φυσικές ομορφιές του Γέρμα βλέπε:

https://sites.google.com/site/kepegerma/

Τρίτη, 7 Φεβρουαρίου 2017

Εικόνες απ' την παγωμένη λίμνη του Γέρμα. Τρίτη 7 Φεβρουαρίου 2017.

Στην παγωμένη λίμνη
Ποίημα : Robert Frost (1874-1963)

Ποιανού είναι τα δάση αυτά, θαρρώ πως ξέρω.
Αν κι είναι η κατοικία Του πέρα στο χωριό.
Δεν θέλει να με δει στα δάση του να στέκω
το χιόνι που πυκνώνει να θωρώ.
...............................................
Παράξενα που τ’ αλογάκι μου θα νοιώθει
να στέκει – δίχως νά ’ναι φάρμα εδώ κοντά –
ανάμεσα απ’ τα δάση και την παγωμένη λίμνη
στου χρόνου την πιο σκοτεινή νυχτιά.
...............................................
Τα κουδουνάκια από τα χάμουρα τινάζει
μήπως λαθέψαμε σαν να ρωτά.
Μόνο το σάρωμα ακούγεται του ανέμου
κι οι νιφάδες που στρώνονται απαλά.

...................................................
Ωραία, βαθιά και σκοτεινά τα δάση οπού ’ναι.
Μα έχω υποσχέσεις να εκτελέσω εδώ
κι ωσότου κοιμηθώ έχω να κάμω δρόμο
κι έχω να κάμω δρόμο ωσότου κοιμηθώ.

Μετάφραση: Μελισσάνθη











Πέμπτη, 29 Σεπτεμβρίου 2016

Δέντρο καρποφόρας ελιάς στην ευρύτερη περιοχή του Γέρμα Καστοριάς.

Το παρουσιαζόμενο δενδρύλλιο ελιάς.
Στους πρόποδες του όρους Μελίσσι, νοτιοανατολικού αντερείσματος της Σαρακίνας, και παραπλεύρως του δημόσιου δρόμου που συνδέει τον Γέρμα Καστοριάς με την Εγνατία οδό, βρίσκεται ένα δενδρύλλιο μεγαλόκαρπης ελιάς. Η παρουσία του δενδρυλλίου αυτού στην αναφερόμενη τοποθεσία ξαφνιάζει ευχάριστα κι εντυπωσιάζει ιδιαίτερα τον θεατή της, καθότι μέχρι σήμερα επικρατεί γενικώς η άποψη, πως τα δέντρα της ελιάς δεν αντέχουν και παγώνουν στις ιδιαίτερα χαμηλές θερμοκρασίες που σημειώνονται κατά τη διάρκεια του χειμώνα στην ορεινή περιοχή Γέρμα – Βογατσικού.
Στις 26 Σεπτεμβρίου 2016, ένας Γερμανιώτης περιπατητής εντόπισε κι επισκέφτηκε το εν λόγω δενδρύλλιο ελιάς, το παρατήρησε επί αρκετή ώρα, θαύμασε τους ευμεγέθεις καρπούς του, αναρωτήθηκε ποιος να ήταν ο προοδευτικός άνθρωπος που το φύτεψε σ’ αυτόν τον άνυδρο και πετρώδη τόπο, και πιθανολόγησε τα εξής:
Πριν 20 – 30 χρόνια, κάποιος μελισσοκόμος της Χαλκιδικής που φέρνει κάθε Άνοιξη τα μελίσσια του στις προσήλιες πλαγιές του όρους Μελίσσι, για να τρυγήσουν το εκλεκτό νέκταρ από τ’ ανθισμένα παλιούρια που αφθονούν εκεί, φύτεψε, πότισε και προφύλαξε το εν λόγω δενδρύλλιο κι αυτό μεγάλωσε και ήδη καρποφόρησε.
Κλείνοντας τη σύντομη αναφορά στο θεματικό δέντρο της ελιάς σημειώνουμε ότι η ευδοκίμησή του στη συγκεκριμένο μέρος έχει μεγάλη σημασία για τους φιλόπονους αγρότες του Γέρμα, διότι φανερώνει και πιστοποιεί, πως είναι δυνατή η συστηματική κι επικερδής καλλιέργεια της ελιάς και στην ευρύτερη περιοχή του χωριού τους.

Η ελιά 
(Ποίημα Κωστή Παλαμά)
Είμαι του ήλιου η θυγατέρα
Η πιο απ’ όλες χαϊδευτή,
Χρόνια η αγάπη του πατέρα
Σ’ αυτόν τον κόσμο με κρατεί.
Όσο να γύρω νεκρωμένη
Αυτόν το μάτι μου ζητεί.
Ειμ’ η ελιά η τιμημένη.
…………………………..
Όπου κι αν λάχω κατοικία
Δε μ’ απολείπουν οι καρποί,
ως τα βαθειά μου γηρατεία
Δε βρίσκω στη δουλειά ντροπή.        
Η θεματική ελιά. Διακρίνεται δίπλα της
ο δημόσιος δρόμος.
Μ’ έχει ο Θεός ευλογημένη
Κι είμαι γεμάτη προκοπή.
Ειμ’ η ελιά η τιμημένη.
...........................................
Εδώ στον ίσκιο μου αποκάτου
Ήρθ’ ο Χριστός ν’ αναπαυθεί
Κι ακούστηκ’ η γλυκιά λαλιά του
Λίγο προτού να σταυρωθεί.
Το δάκρυ του δροσιά αγιασμένη
Έχει στη ρίζα μου χυθεί.
Ειμ’ η ελιά η τιμημένη.
……………………………
Και φως πραότατο χαρίζω
Εγώ στην άγρια τη νυχτιά
Τον πλούτο πια δε τον φωτίζω
Συ μ’ ευλογείς φτωχολογιά.
Κι αν απ’ τον άνθρωπο διωγμένη
Φέγγω μπροστά στην Παναγιά.
Ειμ’ η ελιά η τιμημένη.

Η εξεταζόμενη ελιά, όπως φαίνεται
απ' τον δημόσιο δρόμο προς Γέρμα.

Ο Χριστός προσεύχεται κάτω από ελαιόδενδρα
του κήπου της Γεσθημανή.


Καρπός του εξεταζόμενου δέντρου ελιάς.




Σάββατο, 24 Σεπτεμβρίου 2016

Οι αγριομηλιές των βουνών του Γέρμα Καστοριάς

Κίτρινα αγριόμηλα
στο βουνό Αμάραντος του Γέρμα.
Έως τη δεκαετία του 1960 στον Γέρμα Καστοριάς, όπως βέβαια και στην υπόλοιπη Ελλάδα, επικρατούσε μεγάλη φτώχια. Οι κάτοικοι του χωριού εργάζονταν όλον τον χρόνο πολύ σκληρά, αλλά δυστυχώς χωρίς τις ανάλογες απολαβές. Εκ του λόγου τούτου και για να μπορέσουν να ενισχύσουν λίγο το οικογενειακό τους εισόδημα έτρεχαν στα βουνά και στις κοιλάδες της περιοχής τους κι εντόπιζαν τα αυτοφυή καρποφόρα δέντρα. Απ’ τα δέντρα αυτά, την κατάλληλη εποχή, συνέλεγαν ξηρούς καρπούς, όπως καρύδια, αμύγδαλα, λεφτόκαρα, καθώς και διάφορα φρούτα, όπως αγριόμηλα, αγριόγκορτσα, κούμπουλα (= κορόμηλα), κράνα κ.ά.
          Τα προαναφερόμενα αγριόμηλα τα συνέλεγαν απ’ τις πολλές αγριομηλιές που υπάρχουν στα βουνά του Γέρμα και ιδιαίτερα στο βουνό Μουρίκι (ύψ. 1703 μ.), όπου βρίσκεται και η ομώνυμη τοποθεσία "Αγρουμπλιά" (= Αγριομηλιά). Ανέβαιναν λοιπόν σ’ αυτά τα βουνά με κάποιο φορτηγό ζώο τους (: άλογο, μουλάρι, γαϊδούρι), κατά τους μήνες Σεπτέμβριο και Οκτώβριο που ωριμάζουν τα αγριόμηλα, "τσιολνούσαν" (= χτυπούσαν με ξυλόβεργες) τις βραχύκορμες αγριομηλιές κι έριχναν στο έδαφος τα φρούτα τους, που είναι κίτρινα και μυρωδάτα κι έχουν μικρό μέγεθος και ιδιάζουσα "πικροξυνόστυφη" γεύση. Κατόπιν τα μάζευαν σε τσουβάλια και τα μετέφεραν με το ζώο τους στο κελάρι του σπιτιού τους. Εκεί τα ξεδιάλεγαν και κρατούσαν τα καλύτερα, για να τα καταναλώσουν ως επιδόρπιο τα μέλη της οικογενείας τους κατά τις κρύες νύχτες του χειμώνα ή για να τα προσφέρουν ως δώρο μαζί με καρύδια, κάστανα και στραγάλια στα μικρά παιδιά που θα τους έλεγαν τα κάλαντα το βράδυ της παραμονής των Χριστουγέννων, της Πρωτοχρονιάς και των Φώτων.
         
Όταν ήθελαν να επιταχύνουν την ωρίμανση των αγριόμηλων τα έβαζαν μέσα σε θημωνιά άχυρων ή τα παράχωναν σε σωρό σιταριού που είχαν στο αμπάρι του σπιτιού τους.
          Επίσης, οι νοικοκυρές κρατούσαν μερικά απ’ τα ξεδιαλεγμένα αγριόμηλα, τα έβραζαν, τα "ζιαμπούλιαζαν" (= πολτοποιούσαν) και τα τοποθετούσαν ως κατάπλασμα ίασης στο λαιμό των συγγενών τους όταν είχαν πονόλαιμο.
          Τα υπόλοιπα αγριόμηλα, τα "παρακατιανά" τα έριχναν ως τροφή στα ζώα τους (πρόβατα, γουρούνια και βόδια).
          Σήμερα, λίγοι Γερμανιώτες, οι άνω των 60 ετών, γνωρίζουν τα σχετικά με τις αγριομηλιές, ελάχιστοι δε απ’ αυτούς εξέρχονται κάθε Σεπτέμβριο - Οκτώβριο στην ύπαιθρο του χωριού τους, για να τις ιδούν, να θαυμάσουν την ξεχωριστή ομορφιά τους, να γευτούν τ’ αγριόμηλά τους και να θυμηθούν έτσι και ν’ αναπολήσουν τα όμορφα παιδικά και νεανικά τους χρόνια. (Γ.Τ.Α,).
Αγριομηλιά "φορτωμένη" αγριόμηλα.

Αγριόμηλο και ξινόμηλο.
Σύγκριση των μεγεθών τους.


Η Εύα κόβει το (αγριό)μηλο στον Παράδεισο.
Ξυλόγλυπτη παράσταση σε ναό του Γέρμα (έτ. 1775).


Αγριόμηλο και κρασόμηλο.

Ο Γέρμας. Αριστερά στο βάθος το βουνό Μουρίκι.

Πρασινοκόκκινα αγριόμηλα.


Τρίτη, 9 Αυγούστου 2016

Το πελώριο αγριολεύκαδο στην περιοχή "Κρέστα" Κορησού Καστοριάς.

Το αγριολεύκαδο (ο "χοντρός" κορμός του)
Στον ορεινό αυχένα που συνδέει - διαχωρίζει τα δυο ψηλά βουνά της Καστοριάς “Μουρίκι” (υψ. 1.703 μ.) και “Σαρακίνα” (υψ. 1.386 μ.), και πιο συγκεκριμένα, στην τοποθεσία που οι Κορησιώτες ονομάζουν “Κρέστα” και οι Γερμανιώτες αποκαλούν “Ράχη Κορησού”, υπάρχουν αρκετά αιωνόβια αυτοφυή λευκάδια. Το γηραιότερο και μεγαλύτερο απ’ αυτά τα λευκάδια βρίσκεται στο αρχικό τμήμα του ειδυλλιακού ρέματος “Αμάραντου – Κρανιάς”, που πηγάζει απ’ τη “Σαρακίνα” και καταλήγει στο “Κοκκινονέρι” Γέρμα.
Το εξεταζόμενο λευκάδι έχει μέγιστη περίμετρο κορμού 6 μ., ύψος περί τα 20 μ. και περιφέρεια φυλλώματος αρκετές δεκάδες τ.μ. Στη σκιά του εν λόγω φυλλώματος ξαπλώνουν κατά τις μεσημεριανές ώρες του θέρους οι βοσκοί της Κορησού και σταλίζουν (= αναπαύονται) τα αιγοπρόβατά τους.
Ευάριθμοι κάτοικοι των γύρω χωριών Κορησού, Γέρμα και Τσιριλόβου, που αγαπούν την αλώβητη φύση και τις καταπληκτικές ομορφιές της, ανεβαίνουν συχνά στην “Κρέστα”, κάθονται στη σκιά του αναφερόμενου λευκαδιού, και παρατηρούν και θαυμάζουν το μεγάλο μέγεθος και την επιβλητική θωριά του. Φωτογραφίες του λευκαδιού αυτού παρουσιάζονται εδώ.

Η λεύκα (ποίημα)
Πλούσια, ασημένια είναι τα φύλλα της
και στο κορμί και στα κλωνάρια
ζώνες, βραχιόλια της φορεί ασημόδετα
μαργαριτάρια.
…………………………………………………………
Το αγέρι που φυσά των φύλλων της
το ελαφρό θρόισμα κάνει,
που λες αντί για φύλλα μεταξόφαντο
φορεί στεφάνι.

(Το ποίημα ελήφθη απ’ το διαδίκτυο)

Ανατολή του ήλιου στη θεματική λεύκη.



Το εξεταζόμενο λευκάδι.

Η πανέμορφη Κορησός.
Στο βάθος διακρίνεται η λίμνη της Καστοριάς

Πελώρια λευκάδια στο ρέμα της Κρέστας.







Θαυμαστής της λεύκας μπροστά στον κορμό  της.

"Κουφάρι" πελώριας λεύκας στην κρέστα.